کاروان‌های راهیان نور و رسانه ملی

  • PDF
امتیاز کاربر: / 0
بدخوب 

 

بازدید از مناطق جنگی که عموماً در قالب کاروان‌های راهیان نور انجام می‌شود، از ظرفیت‌های فراوانی برای پیوند دادن میان نسل جوان امروز با نسلی که بار اصلی این دفاع مقدس را بر دوش کشیده‌اند برخوردار است. ابعاد گوناگون این پیوند را می‌توان در موارد زیر مشاهده کرد:

1 -آشنایی با فرهنگ جهاد

2- آشنایی با الگوها و اسطوره‌های مبارزه و ایثارگری

3-آشنایی با فرهنگ و ارزش‌های دفاع مقدس

4- تبیین عزت، عظمت و اقتدار ملت ایران در برابر استکبار جهانی

اینکه اقدامات و برنامه‌های متولیان برگزاری این اردوها برای تحقق اهداف فوق، تا چه اندازه مدبّرانه، راهبردی و کارآمد است، از بحث این نوشتار خارج است و همین بس که دعای خیر خود را بدرقه راه همه فعالان این مسیر سبز کند.

اما در خصوص سهمی که رسانه ملی در انعکاس این رویداد فرهنگی – و در سطحی کلان‌تر انعکاس فرهنگ دفاع مقدس - دارد، می‌توان و باید نکاتی را مورد توجه قرار داد که موارد زیر از آن جمله‌اند؛

- صحنه‌ها و تصاویر جنگ و مناطق جنگی به خودی خود، نه دیدنی هستند، نه علاقه‌ای را برمی‌انگیزند و فیلم‌هایی هم که در این ژانر ساخته می‌شوند عموماً به مدد ترسیم صحنه‌های هیجان‌انگیز و یا به نمایش درآوردن هوش و ذکاوت فرماندهان و بعضاً سربازان ساده در طراحی عملیات نظامی علیه دشمن – که آن‌ها نیز از هوشمندی و کارآمدی کافی برخوردار هستند! - و مواردی از این دست، مخاطب را به خود جذب می‌کنند.

- مجموعه به یادماندنی و ارزنده "روایت فتح" به سبب بهره‌مندی از مجموعه‌ای از عوامل فنی و فرمی – و چه بسا معنوی – جایگاه ویژه‌ای در حوزه "مستند جنگ" یافت و هنوز هم برای نسلی که خود بازیگران این مجموعه مستند بوده‌اند، یادآور روزهای رشادت و ایثار و ازخودگذشتگی است. با این حال نباید از تردید در کارآمدی آن برای نسل جدید واهمه کرد و به سبب ویژگی‌های منحصربفردش، از ضرورت تحول و روزآمد کردن آن غفلت ورزید.

- دوران دفاع مقدس به سبب اینکه در زمانی نسبتاً طولانی، بخش زیادی از جوانان را به طور مستقیم و بخش بیش تری را به طور غیرمستقیم درگیر خود کرده بود، لاجرم سبک و فرهنگ خاصی را بر زندگی همگان حاکم ساخته بود. این سبک زندگی اگرچه در وهله نخست تحمیلی می‌نماید، اما عواملی خارج از چارچوب جنگ‌های معمول دنیا باعث شد که نوعی پذیرش و خودخواستگی نسبت به این سبک زندگی ایجاد گردد؛ سبکی که همه ابعاد و جوانب کوچک و بزرگ زندگی را در بر می‌گرفت، از غذا خوردن و درس خواندن و استراحت  و شوخی و بازی تا اشتغال و ازدواج و انواع فعالیت‌های اجتماعی و ....

- "معنویت" جزء لاینفک هشت سال دفاع مقدس است و چنانچه معنای خاص آن را در نظر بگیریم، وجه تمایز اصلی جنگ ما با سایر جنگ‌های دوران معاصر است. در واقع معنای عام معنویت را شاید بتوان در بسیاری از جنگ‌ها و بلکه همه آن‌ها سراغ گرفت، زیرا جنگ اصولاً صحنه کشتن و کشته شدن است و طبعاً انگیزه‌های صرفاً مادی هیچگاه نمی‌تواند تا به آخر نیروی محرکه همه نیروها و فرماندهان باشد. در غیرانسانی‌ترین جنگ‌های تاریخ هم می‌توان نمونه‌هایی از گرایش به مسایل غیرمادی همچون دفاع از وطن، ناموس و آزادی و یا حتی افتخار و سربلندی و تفوق و برتری بر سایر ملل را یافت. اما جنگ در مسیر اعتلای یک ایدئولوژی الهی و باور به شرافت شهادت و مغتنم شمردن فرصت جاد برای نیل به مرتبه کشته‌شدگان در راه خدا را شاید فقط بتوان در جنگ‌های صدر اسلام مشاهده کرد.

اما آنچه که این گرایش معنوی را در ابعادی وسیع‌تر به نمایش می‌گذارد، باور به ضرورت کسب آمادگی‌های مقدماتی برای رسیدن به مرتبه لیاقت برای شهادت است. این باور - حتی اگر عمومیت هم نداشته باشد – در بسیاری از رزمندگان اسلام (بویژه در سال‌های میانی جنگ) گرایشی عمیق به سوی زیست مسلمانی ایجاد کرده بود، تا جایی که هرکس در حد توان خود می‌کوشید تا آنچه را که معیار زندگی دینی می‌شمارد، عملاً در زندگی خود پیاده کند. بدین قرار حتی عدم احاطه کافی به آموزه‌ها و معارف دینی نیز خدشه‌ای به دین‌مداری حقیقی و راستین این گروه از رزمندگان وارد نمی‌ساخت، چراکه هدف از تمام این آموزه‌ها خداجویی و خدایابی بود که تمام وجود رزمندگان راه حق را فرا گرفته بود.

- دفاع مقدس یا همان جنگ تحمیلی به اعتبار تعابیری که در مورد آن بکار برده می‌شود اقتضائات و ویژگی‌های خاص خود را دارد. این دوران از یک سو صحنه یک کارزار هشت ساله است؛ با تمام خصوصیاتی که برای "جنگ" می‌توان شماره کرد و از سوی دیگر صحنه هشت سال دفاع مقدس است که تقدّس خود را از متعَلّق دفاع (آنچه از آن دفاع می‌شد) یافته است. بنابر این شایسته است که در مقام تجزیه و تحلیل این دوره تأثیرگذار و بازنمایی و بزرگداشت آن به هر یک از جنبه‌هایش در جای خویش پرداخته شود و از خلط میان مباحث این حوزه‌ها با یکدیگر پرهیز گردد.

آخرین به روز رسانی در چهارشنبه ۰۵ مهر ۱۳۹۶ ساعت ۰۹:۳۴


شما در این صفحه هستید : پژوهش انقلاب اسلامی کاروان‌های راهیان نور و رسانه ملی