بررسی عوامل مستعدکننده و بازدارنده بروز آسیب­های اجتماعی دردانش­آموزان

  • PDF

موسی طباطبائی و الهه آتش نفس

بعلت تغییرات فناورانه، فرهنگی و اجتماعی سریع و پرشتاب جوامع امروز، دوران نوجوانی برای برخی از نوجوانان با بروزمشکلات فراوان جسمی، روانی واجتماعی همراه است به گونه­ای که پایه بسیاری از رفتارهای پرخطر و آسیب­های اجتماعی ناشی از آن، در این دوره گذاشته می­شود.

درتحقیقی که به روش دلفی برروی مشاوران روان­شناسی درمناطق 10 گانه آموزش و پرورش استان سمنان با حجم نمونه 120 نفر (کل جامعه آماری) انجام شد، علل مستعدکننده و بازدارنده بروز آسیب­های اجتماعی در دانش­آموزان مورد شناسایی قرار گرفت. اهم نتایج به دست آمده در این تحقیق عبارتند از:

الف) عوامل مستعدکننده­ بروز آسیب­های اجتماعی به ترتیب اولویت:

•  ویژگی­های خانوادگی (مانندخانواده­های­ازهم­گسیخته، شکاف فکری و عاطفی بین والدین و فرزندان، ضعف اخلاقی و بی­بندوباری درخانواده­ها)

•  دوستان ناباب و فشار گروه همسالان

•  نداشتن آگاهی نوجوانان در زمینه مهارت­های زندگی

•  برخوردهای نامناسب والدین

•  ویژگی­های سنی و قرار داشتن درسنین بلوغ (نظیر خودمحوری، استقلال­طلبی، سرکشی در مقابل بزرگ­ترها، اختلال در هویت فردی)

•  آگاه نبودن والدین از اصول تعلیم و تربیت و مهارت­های زندگی

•  نبود فرهنگ مناسب برای استفاده از فناوری­های امروز

•  دردسترس بودن مواد مخدر، سیگار، سی‌دی‌های غیرمجاز و نظایر آن

•  مشکلات مالی و فقر اقتصادی

•  نابسامانی­­های اجتماعی (نظیر بی­نظمی­های درون جامعه و محیط نامناسب اجتماعی)

•  درآمدهای کاذب و نبود تعادل اقتصادی (به بیانی، فاصله طبقاتی زیاد در جامعه)

•  تأثیرات منفی برنامه­ها و محتوای نامناسب دررسانه­های جمعی که سبب گرایش نوجوانان و جوانان به رفتارهای پرخطر و آسیب­های اجتماعی می­شود.

•  برنامه­ریزی‌­های آموزشی نامناسب و غیراصولی برای دانش­آموزان در مدرسه

ب) عوامل بازدارنده بروز آسیب­های اجتماعی به ترتیب اولویت:

•  برقراری ارتباطات مناسب و صمیمانه­تر بین والدین و فرزندان (نظیر درک بیشتر فرزندان، احترام به شخصیت و عقاید آنان و دادن آزادی منطقی به آنان)

•  آموزش مهارت­های زندگی و اجتماعی به والدین (کلاس­های آموزش خانواده، آموزش روش­های صحیح و علمی تربیت فرزندان و نظایر اینها)

•  توجه به تربیت دینی و افزایش ایمان و دین­باوری در نوجوانان

•  بالا بردن عزت نفس در نوجوانان

•  آموزش مهارت­های زندگی واجتماعی به نوجوانان (آموزش مهارت­های زندگی، اطلاع­رسانی در زمینه رفتارهای پرخطر و عواقب آن)

•  همگام شدن والدین و فرزندان باتغییرات اجتماعی­وفناورانه که ازایجاد شکاف بین دو نسل پیشگیری می­کند.

•  داشتن دوستان سالم و قرارگرفتن درگروه­های سالم اجتماعی

•  برنامه­ریزی برای پرکردن صحیح اوقات فراغت نوجوانان و تشویق آنان به داشتن فعالیت­های سالم و خلاق و ورزش کردن

•  استفاده از مشاوران آگاه و با تجربه (به عبارتی، توجه بیشتر به امر مشاوره درمدارس)

•  افزایش آگاهی اولیای مدرسه از ویژگی­های دوران نوجوانی و برخورد صحیح و اصولی با دانش­آموزان

•  کنترل و نظارت اجتماعی (نظیرکنترل مکان­های تفریحی و اجرای طرح­های ضربتی برای جلوگیری از ورود و پخش مواد مخدر در کشور)

•  تعیین عوامل زمینه­ساز فرهنگی در رابطه با بروز آسیب­های اجتماعی در نوجوانان و جوانان

•  ایجاد شبکه حمایت­های اجتماعی (مانند منابع یاری­رسان، حمایت اززندانیان آزاد شده، ایجاد فضاهای سالم تفریحی و سرگرم­کننده و مقابله با فقر و بیکاری)

•  مقابله با عادی بودن رفتارهای غلط و پرخطر نظیر مصرف مواد مخدر، بدحجابی، داشتن روابط با جنس مخالف و مواردی مانند اینها

•  کنترل و نظارت بر وسایل ارتباط جمعی

•  جلوگیری ازتبلیغات گسترده مؤسسات تولیدکننده انواع لباس­های نامناسب، سیگار و غیره

•  طرح موضوعات تحقیقی درزمینه رفتارهای پرخطر و عوارض و عواقب آن به دانش­آموزان و دادن جایزه به بهترین طرح­ها

منبع: طباطبائی، موسی؛ آتش نفس، الهه (تابستان 1390). دو نیمه آسیب‌ها: بررسی عوامل مستعد کننده و بازدارنده بروز آسیب‌های اجتماعی در دانش آموزان. نشریه روان‌شناسی و علوم تربیتی رشد مشاور مدرسه. شماره 24.

تلخیص و بازنویسی: پروین صالح‌زاده

از کدام قسمت وب سایت بیشتر استفاده می کنید؟




نتایج

شما در این صفحه هستید :