مهم‌ترین موضوعات زیست‌محیطی جهت برنامه‌سازی

  • PDF

طبیعت و محیط زیست موهبتی خداوندی است که از مجموعه موجودات، منابع، عوامل و شرایط هماهنگی که در اطراف هر موجود زنده وجود دارد و ادامه حیات به آن وابسته است به وجود می‌آید. این سرمایه نعمتی است که به امانت در اختیار انسان قرار گرفته و آدمیان در برابر چگونگی بهره‌برداری از آن مسئول هستند. با توجه به اهمیت موضوع می‌بایست در برنامه‌سازی توجه خاصی به آن نمود. از این‌رو، در زیر فهرستی از مباحث مرتبط با محیط‌زیست، نگرانی‌ها، برنامه‌ها و چالش‌های حوزه‌های مختلف محیط زیست ارائه می‌شود. موضوعاتی که با ورود برنامه سازان به این حیطه های موضوعی می‌تواند منجر به فرهنگ‌سازی زیست محیطی شود و در حفظ محیطی سالم و پرنشاط موثر باشد. هر یک از مباحث اشاره شده که بصورت خلاصه در قالب عناوین مطرح شده‌اند باید قبل از هرگونه تدارک تولید در برنامه‌های رسانه‌ای تحت

تحلیل‌های کارشناسی قرار گرفته و به شکل مطلوبی تحت فرایند پردازش قرار گیرند. این موضوعات در همایش محیط زیست و رسانه ملی در اختیار برنامه‌سازان قرار گرفته‌اند.

مهمترین موضوعات در بخش هوا و اقلیم و انرژی

1.      آلودگی هوا

2.      برنامه جامع کاهش آلودگی هوای کلان شهرها شامل: استانداردسازی خودرو و ارتقا کیفیت سوخت، خروج خودروهای فرسوده، معاینه فنی خودروها، توسعه حمل و نقل عمومی و توسعه فضای سبز و مقابله با گرد و غبار

3.      مدیریت مصرف انرژی و استفاده از انرژی‌های تجدید‌پذیر

4.      تغییرات جهانی آب و هوا و اثرات آن بر سیستم‌های اقلیمی ایران و راهکارهای مقابله با آن

5.      عدم توسعه سرانه فضای سبز شهری در شهرها و فاصله بسیار زیاد سرانه موجود با میانگین جهانی و نقش مدیریت شهری در آن

6.       اهمیت لایه اوزون، تاریخچه تخریب لایه اوزون، عوامل موثر و روند بهبودی حفره اوزون و نقش محیط زیستی آن برای موجودات زنده زمین

7.      آلودگی صوتی و نقش آن در سلامت شهری، اقدامات، راهکارها، قوانین و مقررات موجود

مهمترین موضوعات در بخش آب و خاک

1.      ورود آب‌های آلوده و فاضلاب‌های شهری و صنعتی حاوی مواد و عناصر شیمیایی مثل جیوه، انواع هیدروکربن های نفتی و... به داخل آب رودخانه، دریا و دریاچه‌ها و آبهای سطحی

2.      نشت فاضلاب به خاک و شور شدن اراضی کشاورزی

3.      شیوع بیماری‌هایی مانند وبا و... از طریق نفوذ فاضلاب به مخازن پشت سد آب‌های آشامیدنی و خطرات ناشی از آبیاری باغات، سبزیجات و صیفی‌جات خام خواری مانند: گوجه فرنگی، خیار، خربزه، هندوانه و... با آبهای آلوده

4.      ورود فاضلاب منازل و مجتمع‌های مسکونی به داخل جوی‌های آب کنار خیابان‌ها و رهاسازی
 فاضلاب‌های شهری و صنعتی به حاشیه شهرها و تهدید سلامت شهروندان و همچنین بوی بد و نامطبوع ناشی از ورود فاضلاب

5.      خروج فاضلاب‌های بیمارستانی تصفیه نشده و ورود آنها به آب جوی‌های کنار خیابان و
رودخانه‌های عبوری از داخل شهرها

6.       آموزش روش‌های صرفه جویی در مصرف آب جهت کم کردن میزان فاضلاب تولیدی

7.      عدم رعایت استانداردهای زیست محیطی در پارامترهای موجود در فاضلاب‌های خروجی از تصفیه خانه‌ها

8.      عملکردهای نامطلوب سیستم‌های تصفیه فاضلاب صنایع و لزوم مجهز نمودن صنایع به
 سیستم‌های مناسب و کارآمد

9.      عدم وجود هماهنگی بین سازمان‌ها و ارگانهای زیربط مانند: وزارت نیرو، وزارت صنعت، وزارت نفت و عدم اجرای قوانین، ضوابط، استانداردها و دستورالعمل‌های زیست محیطی

10.  آلودگی آب و خاک ناشی از پمپ بنزین‌ها و کارواش‌ها

11.  اثرات برداشت غیرمجاز از آبهای زیرزمینی

12.  مدیریت منابع آب و بهره‌وری و مصرف بهینه آب و تدابیر لازم جهت پیشگیری از آلودگی منابع آب زیرزمینی

13.  محدود کردن فعالیت‌های کشاورزی، صنعتی و شهری آلاینده و در صورت نیاز تغییر کاربری اراضی با توجه به آسیب‌پذیری کیفی آبخوان‌ها

14.  رعایت حقابه زیست محیطی و محدود کردن برداشت از آبهای زیرزمینی با توجه به نیازهای زیست محیطی مناطق

15.  عدم وجود شبکه پایش یکپارچه منابع آلاینده و منابع آب زیرزمینی

16.  آگاهی‌رسانی در زمینه آلودگی‌های صنعتی، زهاب‌های کشاورزی و شهری و روستایی و روان آب‌ها

17.  آموزش نحوه صحیح مصرف کودهای کشاورزی توسط کشاورزان برای جلوگیری از شوری منابع آب به دلیل ورود رهاب‌های کشاورزی و سم و کود

18.  حفاظت خاک( پیشگیری و جلوگیری از آلودگی خاک و فرسایش خاک) و جلوگیری از آلودگی خاک‌ها با مواد شیمیایی، جیوه و آفت‌کش‌ها)

19.  مدیریت اجرایی زباله‌های ویژه و الکترونیکی به شیوه صحیح

20.  جلوگیری از ورود مواد زائد خطرناک مانند: لجن سیستم‌های تصفیه بیولوژیک، لجن فعال، لجن ناشی از مخازن سوختی و جایگاههای نفت و پمپ بنزین، خاک آلوده به نفت و مازوت، لجن اسیدی، سموم کشاورزی فاسد شده، پسماندهای مراکز اقساط خودرو، ضایعات روغن سیکل ترکیبی و پسماندهای المترونیکی و ژنوتوکسیک، ضایعات شیمیایی عکاسی‌ها و پسماندهای عفونی که بی خطر نشده‌اند به خاک که موجب خسارت به آبزیان و اکوسیستم های آبی می‌شود

21.  نبود الگوی کشت مناسب در استان‌های کشور و بهره‌برداری بی رویه از منابع سطحی و بالاخص منابع زیرزمینی که موجب عدم توازن بهره‌برداری از آب‌های زیرزمینی و در نتیجه افت شدید سطح ایستایی منابع آب زیرزمینی شده است.

22.  راه اندازی تصفیه خانه‌ها و شبکه‌های فاضلاب انسانی شهرها و روستاهای بزرگ و نزدیک منابع آبی حساس توسط شرکت آب و فاضلاب

23.  مدیریت شهری اصولی و تامین زیرساخت‌های لازم شامل: توسعه معابر شهری، مدیریت اصولی و زیست محیطی پسماند و زباله در شهرها، توسعه فضای سبز، کنترل ترافیک و...

مهمترین موضوعات در بخش محیط زیست دریایی

1.      معرفی زیستگاه‌های دریایی و ساحلی کشور به ویژه منابع زیستی و تنوع زیستی دریای خزر، خلیج فارس و دریای عمان و خطراتی که آنها را تهدید می‌کند.

2.      تبیین آلودگی و مسائل زیست محیطی سواحل، شناگاه‌ها، تالاب‌های ساحلی و نحوه همکاری مردم و جوامع محلی در پاکسازی و روش‌های جلوگیری از آلودگی آنها

3.      معرفی تنوع زیستی دریایی خصوصا اهمیت حفاظت از گونه‌های دریایی در معرض تهدید و انقراض لاک‌پشتان دریایی، پستانداران دریایی و تهدیدات آنها و برجسته نمودن اقدامات صورت گرفته در حفاظت از محیط دریایی کشور

4.      اهمیت حفاظت از زیستگاه‌ها و نواحی حساس دریایی مانند جنگل‌های حرا، آبسنگ‌های مرجانی و...

5.      ورود فاضلاب‌های شهری و روستایی و کشاورزی به دریا و افزایش آلودگی میکروبی

6.       توسعه فعالیت‌های گردشگری، صنعتی، شهری و... در مناطق ساحلی بدون توجه به توان اکولوژیک و ظرفیت آنها

7.      بهره‌برداری بیش از حد مجاز و غیر مسئولانه منابع آبزی و تخریب و ایجاد تغییرات فیزیکی سواحل، رودخانه، دریا و اثرات آنها بر محیط زیست دریایی

8.      اکتشاف، استخراج، انتقال و فراوری منابع نفتی و گازی خلیج فارس و دریای خزر بدون رعایت ملاحضات زیست محیطی

9.      تغییرات آب و هوایی و افزایش درجه حرارت و سطح تراز آب دریاها و خسارت زیست محیطی ناشی از آن

10.  بهره برداری بیش از حد منابع انرژی تجدید ناپذیر در خلیج فارس و عدم جایگزینی آن با انرژی‌های پاک و تجدید پذیر

11.  معرفی موجودات خطرناک دریایی که می تواند سلامتی افراد را به خطر بیندازد

12.  آلودگی نفتی سکوها، نشت نفت از خط لوله انتقال، سوانح دریایی و بروز آلودگی‌های نفتی و شیمیایی

13.  اطلاع رسانی از نحوه همکاری در پاکسازی و روش‌های جلوگیری از آلودگی دریایی

14.  اطلاع رسانی از نحوه امداد رسانی به حیات وحش دریایی

15.  اهمیت دانش سنتی و نقش مردم بومی در برنامه‌های مدیریت و رشد و توسعه محیط زیست

16.  جایگاه محیط زیست دریایی در جذب توریسم طبیعت

17.  اثرات مخرب ایجاد اسکله‌های کوچک در دریای خزر و موج شکن‌های کوچک در خلیج فارس و دریای عمان که بدون لحاظ موازین زیست محیطی احداث شده‌اند

18.  اطلاع رسانی از فعالیت‌های کنوانسیون‌های منطقه‌ای و بین‌الملل مرتبط

19.  برداشت بی‌رویه شن و ماسه از حریم و بستر رودخانه‌ها

مهمترین موضوعات در بخش محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی

1.      نمایش تخریب زیستگاه‌ها و مناطق حفاظت شده و تبیین اهمیت حفاظت از این مناطق

2.      تشریح عوامل تشدید خشکسالی در دهه اخیر

3.      اهمیت حفاظت از جنگل‌ها و مراتع کشور

4.      تامین نیاز آبی و تخصیص آب تالاب‌ها و بهره‌برداری مناسب از تالاب‌ها

5.      صدور و عدم صدور پروانه شکار و صید

6.       تعدی روزافزون به زیستگاه‌ها و انقراض گونه‌های حیات وحش و گیاهان بومی

7.      معرفی مناطق نمونه گردشگری داخل وایجاد اکوتوریسم در زیستگاه‌ها و مناطق حفاظت شده

8.      رشد کشاورزی داخل مناطق به عنوان اصلی‌ترین عامل تخریب

9.      عدم مدیریت کلان در بخش آب و کشاورزی از مهمترین عوامل تخریب زیستگاه‌ها، تغییرات اقلیمی، فرسایش خاک، بحران آب، ایجاد گردو غبار، بیابان زدایی، خشک شدن رودخانه‌ها و چشمه‌هاو... نتیجه مدیریت ناصحیح بخش آب و کشاورزی در سطح کلان و منطقه‌ای می‌باشد.

10.  رویکرد غیرعلمی به طبیعت و محیط زیست از سوی بخش خصوصی و دولتی و ترجیح منافع کوتاه مدت و آنی به منافع درازمدت

مهمترین موضوعات در بخش آموزش عمومی و فرهنگ‌سازی

1.      حمایت از سازمان‌های مردم نهاد محیط زیستی، تبیین کارکرد جوامع محلی محیط زیستی در حل بحران‌های محیط زیستی

2.      ضرورت وقف در حوزه محیط زیست

3.      تقویت آگاهی‌ها و مهارت‌های محیط زیستی در افکار عمومی

4.      افزایش دانش و مهارت محیط زیستی در بین مدیران و افراد تاثیرگذار جامعه

5.      تقویت جایگاه ملاحضات محیط زیستی در نظام برنامه‌ریزی کلان توسعه کشور

6.       تقویت انگیزه و توان برای مشارکت اجتماعی در مسائل محیط زیستی

7.      چالش‌های اساسی محیط زیست کشور

8.      تولید و پخش فیلم های مستند آموزشی از واقعیت‌های مثبت و منفی محیط زیست کشور

9.      اطلاع‌رسانی از موفقیت‌های محیط زیستی و دستاوردهای تکنولوژیک محیط زیستی در کشورهای موفق دنیا

10.  ناکافی بودن آموزش محیط زیستی در برنامه کلان آموزشی و فرهنگی کشور

11.  آموزش وسیع، جامع و فراگیر همگانی مردم در زمینه مسائل محیط زیستی

تهیه شده در گروه اجتماعی

حمدالله باستی

 

از کدام قسمت وب سایت بیشتر استفاده می کنید؟




نتایج

شما در این صفحه هستید :