شناخت نیازهای اطلاعاتی

  • PDF

سهیلا ذکایی

نوع بشر برای زیستن به آب، غذا، اکسیژن، مسکن و لباس نیاز دارد، اما با دقت بیشتر آشکار می­شود همه نیازها در این چارچوب نمی­گنجد. انسان نیازهای دیگری هم دارد که از شرایط شغلی، اجتماعی، خانوادگی، سیاسی و رفتاری و مانند آن­ها سرچشمه گرفته و در تعامل مداوم با محیط اجتماعی و طبیعی برانگیخته می­شود. نظریات آبراهام مازلو به عنوان روانشناس انسان­گرا از مطرح­ترین نظریات ارائه شده در زمینه نیازها است. وی در کتاب انگیزش و شخصیت به نیازها اشاره می­کند. به عقیده وی در سلسله مراتب نیازها ممکن است نیازهای افراد متغیر باشد. مازلو عقیده دارد نیازها دارای سلسله مراتب از ابتدایی تا پیشرفته است. ارضای یک نیاز موجب و سبب پیدایش نیازهای دیگر می­شود. وی نیازهای نامحدود انسانی را در چند طبقه زیر تقسیم بندی کرده است:

اولین دسته بندی از نیازها، نیازهای جسمانی هستند. این نیازها هسته مرکزی دوام و بقای جسمانی هر انسان است... نیاز جسمانی با نیاز به امنیت و ایمنی تعقیب می­شود... از نظر مازلو پس از این نیازها، نیازهای اجتماعی مطرح می­شود. این نیازها با پذیرش اجتماعی یعنی دوست داشتن و دوست داشته شدن و مورد توجه قرار گرفتن همراه است. نیاز اجتماعی در واقع با زیستن در جمع کم و بیش ارضا می­شود... فراتر از نیازهای اجتماعی نیاز حرمت به خود یا قدر و منزلت است. نگرش و احساس ما در مورد خویشتن و تصویر از خود و این که ما خود را چگونه می­دانیم و تا چه حد به آن وقوف یافته­ایم. هر انسانی تصویری از خود دارد و نیاز دارد که این تصویر در او به درستی شکل گیرد. او دلش می خواهد همه او را نسبت به انجام امور، انسانی توانا و ذی صلاح بدانند. در نهایت خودیابی و خودشکوفایی آخرین قسمت هرم مازلو است. یعنی از بودن به شدن؛ یعنی توانایی­های خود را کشف کرده و به کار بگیرد.

نیازهای اطلاعاتی

یکی از مهم­ترین نیازهای انسان به عنوان یک ارگانیسم زنده و پیچیده نیازهای اطلاعاتی است. این نیازها را می­توان پیرامون دو محور اصلی دسته­بندی کرد: 1- اطلاعات درباره خود انسان ۲- اطلاعات در مورد محیط پیرامون و پدیده­های آن. انطباق انسان با محیط پیرامون به عنوان یک سیستم فراگیر و ایجاد سازگاری با آن، تضمین بقا و تداوم حیات او با وجود تغییرات مداوم بدون دسترسی به اطلاعات ناممکن است. مغز انسان بر مبنای پردازش اطلاعات موجود فعالیت می­کند. هرچه تحولات و تغییرات سریع­تر باشد به همان اندازه نیاز به اطلاعات بیشتر و شدیدتر می­شود. انسان برای دریافت چنین اطلاعاتی دو راه را می­شناسد:

•  جستجوی اطلاعات مورد نیاز در دانش اندوخته بشری و آنچه به عنوان ذخیره و میراث علمی موجود است.

•  تولید اطلاعات

افراد جامعه ممکن است در موقعیت­های فراوان تصمیم­گیری، بهبود عملکرد و سایر شرایط فردی و اجتماعی نیاز به اطلاعات پیدا کنند و وقتی در چنین موقعیت­هایی اطلاعات موجود را کافی ندانند به دنبال اطلاعات جدید می­روند.

به تعبیر دیگر نیازهای اطلاعاتی، به اطلاعاتی مربوط می­شود که افراد برای کارایی در انجام وظایف شغلی، کسب رضایت در حل مسائل و مشکلات یا علایق خاص خود از این­ها برخوردار باشند. فقدان اطلاعات در این زمینه­ها می­تواند منجر به بروز بی­کفایتی در فرد، شکست او در دستیابی به هدف و بروز بحران گردد.

منبع: مطالعات ارتباطی

از کدام قسمت وب سایت بیشتر استفاده می کنید؟




نتایج

شما در این صفحه هستید :