ویژگی‌های خانواده سالم

  • PDF
امتیاز کاربر: / 17
بدخوب 

احمد به پژوه

بی­شک، اساس سلامت جامعه وابسته به سلامت خانواده­هاست و سلامت روانی و جسمانی افراد جامعه تأمین نمی‌شود مگر آن­ که از خانواده­هایی متعالی، سالم، بالنده، متعادل و صالح برخوردار باشند.

آنچه در این خصوص مهم است آن است که بدانیم خانواده بر حسب تصادف سالم یا ناسالم نمی‌شود، بلکه سلامت و نشاط خانواده مدیون و مرهون احساس مسئولیت و آموزش مستمر اعضای آن، به ویژه زن و شوهر و یا پدر و مادر است.

بدون تردید، لازمه داشتن جامعه سالم، داشتن خانواده­های سالم است و این خانواده­های سالم هستند که شهروندان سالم به جامعه تحویل می­دهند. در این زمینه، خانواده هم یک نهاد آموزشی است و خود نیز به آموزش نیاز دارد. به زبان ساده، خانواده نهادی است که حداقل از یک زوج (زن و شوهر) تشکیل شده است که به طور رسمی و شرعی با یکدیگر ازدواج کرده‌اند و درخانه­ای به طور مشترک درکنار هم زندگی می‌کنند. درخانواده، مسئولیت­ها و وظایف میان اعضا، تقسیم شده است و زن و شوهر با همفکری، همدلی و همکاری یکدیگر به انجام دادن وظایف می­پردازند. دراین شرایط ضرورت دارد هر یک از زوجین به نقش‌ها و وظایف خود آگاهی داشته باشند، آموزش­های لازم را ببینند و به آنها عمل کنند.

داشتن یک خانواده سالم و موفق، مورد نظر هر زن و شوهر و یا هر پدر و مادر آگاه و مسئولی است. هدف از شناخت ویژگی­های یک خانواده سالم عبارت است از:

•  ارتقای سطح آگاهی اعضای خانواده درباره نقش‌ها و وظایف یک خانواده سالم.

•  تلاش برای آگاهی از کم و کیف و چگونگی شکل­گیری رفتار در یک خانواده سالم.

•  تلاش برای آگاهی از ریشه‌ها و علت‌های ناهنجاری‌های رفتاری و عاطفی کودکان و نوجوانان.

•  تلاش برای چاره‌جویی، درمان، اصلاح وپیشگیری از بروز آسیب‌ها و نابسامانی‌های رفتاری، اجتماعی و اخلاقی.

•  تلاش برای پیشگیری ازطلاق و به وجود آمدن آسیب‌ها و مشاجره‌های خانوادگی.

•  تلاش برای بهسازی محیط زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی.

و ویژگی­های خانواده سالم:

•  میان اعضای خانواده روابط سالم و تفاهم­آمیز وجود دارد و آنان با یکدیگر در تعامل هستند.

•  اعضای خانواده از مصاحبت یکدیگر لذت می­برند و فرصت‌هایی را برای با هم بودن، بحث و گفتگوی آزاد و بدون واهمه در نظر می­گیرند و به حرف­های یکدیگر فعالانه گوش می­دهند.

•  اعضای خانواده در بحث­های خانوادگی شرکت می‌کنند و حضوری فعال دارند و احساس­ها، اندیشه‌ها و نگرانی­های خود را به راحتی بیان می‌کنند.

•  اعضای خانواده، زن و شوهر و فرزندان، به رفتار یکدیگرحساس هستند و به یکدیگر انرژی مثبت می­دهند.

•  اگر یکی از اعضای خانواده دچار ناراحتی شود علت را جویا می‌شوند و مشکل را به کمک یکدیگر حل می‌کنند.

•  میان اعضای خانواده تقسیم کار وجود دارد و اعضای خانواده نسبت به امور خانه و خانواده احساس مسئولیت می‌کنند.

•  میان اعضای خانواده اعتماد، صداقت و احترام متقابل وجود دارد.

•  زن و شوهر از روابط زناشویی سالم، رضایت­بخش و امن برخوردارند.

•  میان اعضای خانواده به ویژه زن و شوهر یا پدر و مادر همدلی، همفکری، همکاری و هماهنگی وجود دارد.

•  اعضای خانواده با یکدیگر مؤدبانه، محبت­آمیز و با احترام صحبت و رفتار می­کنند.

•  پدر و مادر حضوری دائمی، فعال و با کیفیت دارند و فقط زیر یک سقف به سر بردن مطرح نیست.

•  به نیازهای اعضای خانواده به ویژه نیازهای روانی آنان پاسخ مناسب داده می­شود و اعضاء از امنیت خاطر برخوردارند.

•  فضای خانواده گرم و صمیمی است و اعضای خانواده کنار یکدیگر احساس امنیت و آرامش روانی می­کنند.

•  زن و شوهر به یکدیگر و فرزندان محبت غیر مشروط می­کنند.

•  زن و شوهر از ازدواج خود ابراز خرسندی و رضایت می‌کنند و راضی هستند.

•  اعضای خانواده امیدوار هستند و یکدیگر را به امید دعوت می‌کنند.

•  اعضای خانواده آینده‌نگر هستند و به موفقیت‌ها اشاره می‌کنند و افق‌های آینده را در نظر می‌گیرند.

•  اعضای خانواده به ارزش تلاش و سخت‌کوشی توجه می‌کنند و بدان اهمیت می‌دهند و معتقد هستند که نابرده رنج گنج میسر نمی‌شود.

•  در میان اعضای خانواده اعتماد متقابل، امانت­داری و رازداری وجود دارد.

•  زن و شوهر با عشق زندگی می‌کنند.

•  اعضای خانواده بانشاط و باروحیه هستند.

•  پدر و مادر به وجود فرزندان خود ابراز افتخار و رضایت می‌کنند و خداوند را شاکر هستند.

•  پدر و مادر در حق فرزندان خود دعا می‌کنند.

•  هنگام بروز بحران مانند بیکاری، بیماری، ورشکستگی و مرگ­ومیر، اعضای خانواده به یکدیگر نزدیک و متحد می‌شوند تا با بحران مقابله کنند.

•  اعضای خانواده درغم‌ها و شادی‌های یکدیگر شرکت می‌کنند و سهیم هستند.

•  ارزش‌ها و فضایل اخلاقی مانند شرافت، صداقت، وفاداری، تعهد، خوش‌بینی، توکل و صبر حاکم است.

•  فضای قدردانی و تشکر و شکرگزاری وجود دارد و اعضای خانواده برای زحمات یکدیگر ارزش قائل هستند.

•  زن و شوهر تلاش می‌کنند از هرگونه حرف یا عملی که موجب رنجش یا کدورت شود و دوام و بقای خانواده را تهدید کند، اجتناب کنند و به حساسیت‌های مثبت و منفی یکدیگر توجه دارند.

•  مثبت‌نگری وجود دارد و اعضای خانواده در مقام شناخت خوبی‌ها و زیبایی‌های یکدیگر هستند.

•  فضای عفو و گذشت وجود دارد و همواره محبت‌ها و خوبی‌ها و خاطره‌های مثبت و خوشایند را مورد تأکید قرار می­دهند و آنها را با هیجان تعریف می­کنند و بر زبان می‌آورند.

•  پدر و مادر بر این باورند که همه رفتارها را باید یاد گرفت و یاد داد.

•  اعضای خانواده با هم تصمیم می‌گیرند و به یکدیگر کمک می‌کنند تا هرکس خود تصمیم بگیرد.

•  پدر و مادر به فرزندان مسئولیت می‌دهند و آنان مسئولیت می‌پذیرند. مسئولیت‌ها بین اعضای خانواده تقسیم می‌شود و هریک از اعضا به نوعی احساس مسئولیت می‌کند.

•  اعضای خانواده از زنده ماندن و زندگی کردن کنار هم لذت می‌برند و ابراز شادمانی می‌کنند.

•  پدر و مادر برای تربیت فرزندان به آنان انگیزه می‌دهند و ازانگیزه‌های درونی و تشویق استفاده می‌کنند.

دراین میان رسانه فراگیری چون تلویزیون دربازنمایی و ارائه تصویری صحیح و شفاف از خانواده سالم و متعادل نقش به سزایی ایفا می­کند. نقشی که درسایه آن می­توان به برخورداری جامعه از خانواده‌هایی سالم و متعادل امید داشت.

گزیده­ای از مقاله:

به ‌پژوه، احمد (بهمن1390). مقایسه ویژگی­های خانواده سالم و خانواده ناسالم. نشریه پیوند. ش. 388. ص‌ص. 11ـ 7.

بازنویسی: پروین صالح‌زاده


شما در این صفحه هستید : گروه روانشناسی ویژگی‌های خانواده سالم